Rosnące wymagania dotyczące jakości i bezpieczeństwa żywności skłoniły branżę paszową do poszukiwania nowatorskich rozwiązań. Producenci zwracają uwagę na efektywność, zrównoważony rozwój i optymalizację kosztów, sięgając po zaawansowane metody oparte na nauce i technologii. W niniejszym artykule przyjrzymy się kluczowym trendom, które w najbliższych latach mogą zrewolucjonizować proces wytwarzania pasz dla zwierząt gospodarskich.
Wykorzystanie biotechnologii i mikroorganizmów
Przemysł paszowy coraz częściej stawia na biotechnologia jako narzędzie do poprawy wartości odżywczej i przyswajalności składników. Metody takie jak fermentacja czy hodowla bakterii i grzybów umożliwiają produkcję wysokobiałkowych, lekkostrawnych komponentów paszowych. Przykładem jest fermentacja drożdżowa, w której uzyskuje się single-cell proteins – białko jednokomórkowe o bogatym profilu aminokwasowym. Z kolei bioreaktory służą do hodowli mikroorganizmów produkujących enzymy wspomagające trawienie^1.
- Enzymy proteolityczne zwiększające strawność białka
- Probiotyki wspierające mikroflorę jelitową
- Kwas mlekowy – naturalny konserwant i regulator pH
Działania te przekładają się na szybszy wzrost zwierząt, niższe straty paszy oraz ograniczenie emisji szkodliwych gazów do atmosfery.
Innowacyjne źródła białka – hodowla owadów
Polska wraz z innymi krajami UE inwestuje w produkcję białka z owady jako alternatywy dla soi i ryb. Larwy muchy czarnej żółtej (BSF) czy świerszcze zawierają ponad 50% białka suchej masy i mogą rosnąć na odpadach organicznych. Taki system wpisuje się w model zrównoważony rozwój, redukując odpadki rolno-spożywcze i zużycie wody.
- Zmniejszenie emisji CO₂ w porównaniu z hodowlą świń i bydła
- Krótszy cykl produkcyjny – z jajka do larwy w ok. 10–14 dni
- Możliwość skalowania w zamkniętych pomieszczeniach
Warto także zwrócić uwagę na aspekty prawne – UE dopuszcza stosowanie insektów w paszach dla drobiu i ryb, co otwiera nowe rynki zbytu dla producentów.
Hodowla i wykorzystanie mikroalg
Mikroalgi stają się coraz popularniejszym surowcem dzięki wysokiej zawartości niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych, pigmentów i antyoksydantów. Ich hodowla w fotobioreaktorach pozwala na kontrolę warunków wzrostu, co eliminuje zanieczyszczenia i patogeny. Dzięki zastosowaniu alg:
- poprawia się jakość tłuszczy w paszy, co przekłada się na lepsze parametry mięs i jaj,
- możliwa jest personalizacja profilu odżywczego paszy, dostosowanej do gatunku i wieku zwierząt,
- wzmacniają układ odpornościowy zwierząt dzięki zawartości karotenoidów i astaksantyny.
Implementacja mikroalg wymaga jednak zaawansowanej infrastruktury i optymalizacji procesów suszenia, co bywa wyzwaniem dla mniejszych gospodarstw.
Automatyzacja i precyzyjne dozowanie składników
Inteligentne technologie w halach produkcyjnych oraz nowoczesne mieszalniki pozwalają na śledzenie parametrów w czasie rzeczywistym. Systemy automatyzacja i precyzja dozowania gwarantują, że każde zwierzę otrzyma dokładnie skomponowaną porcję potrzebnych składników mineralnych, witamin oraz aminokwasów. W praktyce przekłada się to na:
- redukcję odpadów paszowych,
- niższe zużycie energii i surowców,
- możliwość szybkiej zmiany receptury bez przestojów produkcyjnych.
Dodatkowo, zdalny monitoring parametrów procesu (temperatura, wilgotność, parametry mechaniczne) minimalizuje ryzyko pomyłek i przestojów.
Druk 3D pasz oraz zarządzanie łańcuchem dostaw
Coraz częściej podejmuje się próby zastosowania druk 3D w produkcji pasz, umożliwiając tworzenie niestandardowych kształtów, porowatości i struktur brykietów. Technologia ta otwiera nowe możliwości w obszarze:
- personalizowanych przysmaków motywacyjnych odbiorców zwierząt,
- wzbogacania paszy w probiotyki i prebiotyki umieszczane w mikrokapsułkach,
- ułatwienia pobierania pokarmu przez zwierzęta o specjalnych potrzebach (np. pisklęta lub cielęta).
Równocześnie wdrożenie systemów blockchain w łańcuchu dostaw gwarantuje pełną przezroczystość i autentyczność składników – od pola uprawnego aż po magazyn producenta paszy. Pozwala to na szybką identyfikację nieprawidłowości i budowanie zaufania konsumentów do produktów pochodzenia zwierzęcego.